Podstawowa zasada przed każdą wycieczką górską, bez względu na porę roku, to sprawdzanie prognozy pogody. Ułatwia to planowanie trasy i przygotowanie odpowiedniego ekwipunku. Pogoda w górach potrafi jednak szybko się zmieniać i czasami nawet mimo dobrego przygotowania warunki mogą nas zaskoczyć. Często pierwszą oznaką zmiany pogody są chmury, dlatego warto znać ich podstawowe rodzaje, by od razu i na bieżąco oceniać sytuację.
Chmury dzielą się na cztery podstawowe typy:
- chmury warstwowe (stratus),
- chmury pierzaste (cirrus),
- chmury kłębiaste (cumulus),
- mgły.
Można też podzielić chmury ze względu na wysokość, na której występują:
- chmury niskie (przedrostek strato) – poniżej 2000 metrów,
- chmury średnie (przedrostek alto) – pomiędzy 2000 a 7000 metrów,
- chmury wysokie (przedrostek cirro) – powyżej 6000 metrów.
W polskich górach najczęściej możemy spotkać chmury:
CUMULUS – chmury pięknej pogody
Cumulusy na niebie towarzyszą zazwyczaj w pięknej pogodzie, toteż ich widok powinien cieszyć. Cumulusy należy uważnie obserwować – jeśli zaczynają się „budować” w pionie, to znaczy, że mogą zmienić się w cumulonimbusy, które zwiastują burze i opady.
CUMULONIMBUS – chmury burzowe
Cumulonimbusy, to cumulusy, które urosły i wypiętrzyły się nawet na kilka kilometrów w pionie. Są rozległe, pionowe, z ciemną podstawą. W górach powinny dawać sygnał do odwrotu – zwiastują silny wiatr, deszcz, burzę z wyładowaniami, opady gradu, są bardzo niebezpieczne zwłaszcza w odkrytych partiach, na dużych wysokościach.
CIRROCUMULUS – chmura pierzasto-kłębiasta
Rodzaj cirrusa, białe „baranki”, znajdujące się wysoko na niebie. Zwiastują zmianę pogody na gorszą, jednak same nie powodują opadów.
CIRRUSY – chmury pierzaste
Cirrusy znajdują się na dużych wysokościach, tworzą je kryształki lodu przy udziale silnego, zachodniego wiatru. Mają włóknisty wygląd i połysk, przemieszczają się zazwyczaj z zachodu na wschód. Wskazują często na zmianę pogody, zazwyczaj w ciągu 1-2 dni.
CIRROSTRATUS – chmura warstwowo pierzasta
Ledwo widoczna, wysoko położona i bardzo cienka chmura, dzięki której można oglądać zjawisko halo wokół Słońca lub Księżyca. Jej pojawienie się może również zwiastować zmianę pogody – czyli przyjście frontu ciepłego (gorszego pogodowo).
ALTOSTRATUS – chmura warstwowa średnia
Gęste, szare lub niebiesko-szare warstwowe chmury, nie przepuszczają zbyt wiele światła. Powodują brak cienia i niski kontrast oraz widoczność. Idą w parze z opadem ciągłym, w zimie ze sporymi opadami śniegu.
NIMBOSTRATUS – chmura warstwowo-deszczowa
Nisko zawieszone, ciemnoszare chmury w postaci jednolitej warstwy zakrywającej całe niebo. Nimbostratusom towarzyszy zazwyczaj ciągły, ale słaby lub umiarkowany opad deszczu lub śniegu. Chmury te przykrywają często góry, powodując mgły, słabą widoczność i zacieranie śladów.
STRATOCUMULUS – chmura kłębiasto warstwowa
Ciemne, niskie chmury kłębiaste, najpowszechniejsze i najczęściej widoczne na niebie. Rzadko dają niewielkie i przelotne opady.
MGŁA
Mgła to również rodzaj chmur, które powstają przy samym gruncie w wyniku kondensacji pary wodnej, które zmieniają się w małe kropelki zawieszone w powietrzu. Mgła występuje często przy pięknej pogodzie, o poranku.
MORZE CHMUR – zwiastuje piękną pogodę na szczycie
Dzięki inwersji temperatury często (zwłaszcza zimą) mamy do czynienia z morzem chmur. Powietrze w dolinach jest wtedy zimniejsze, niż wyżej, na szczytach, a wychodząc z nisko zawieszonych mgieł możemy doznać pięknej, słonecznej pogody i bajecznych widoków.
Rodzajów chmur i ich odmian jest zdecydowanie więcej, jednak te powyżej opisane są najczęstszymi i najbardziej wartymi zapamiętania. Nawet jeśli nie posiadamy szczegółowej wiedzy meteorologicznej warto zapamiętać najważniejsze oznaki zmieniającej się pogody. Życzymy pięknej pogody podczas Waszych wycieczek!
